Hướng dẫn cách đọc bản vẽ điện tủ điều khiển PLC cho người mới - ký hiệu điện cơ bản, sơ đồ đấu nối I/O, cách xác định dây nguồn/tín hiệu. Hải Âu Automation.
CÁCH ĐỌC BẢN VẼ ĐIỆN TỦ ĐIỀU KHIỂN CHO NGƯỜI MỚI BẮT ĐẦU
Trước khi lập trình được PLC, một kỹ năng nền tảng bắt buộc là đọc hiểu bản vẽ điện — vì bản vẽ chính là "bản đồ" cho biết PLC đang kết nối với những thiết bị nào, ở địa chỉ I/O nào. Bài viết này của Hải Âu Automation hướng dẫn người mới cách tiếp cận một bản vẽ tủ điều khiển từ con số 0.
Các loại bản vẽ thường gặp trong 1 bộ hồ sơ tủ điện
- Sơ đồ nguyên lý (Schematic/Single Line Diagram) — thể hiện logic đấu nối tổng thể giữa các thiết bị chính: nguồn, CB (Circuit Breaker), contactor, PLC
- Sơ đồ đấu nối I/O (I/O Wiring Diagram) — chi tiết từng chân (terminal) của module I/O trên PLC nối tới thiết bị nào
- Bảng danh mục I/O (I/O List) — liệt kê dạng bảng toàn bộ địa chỉ I/O, mô tả chức năng từng điểm, thường đi kèm bản vẽ để tra cứu nhanh
Các ký hiệu điện cơ bản cần nhớ
- CB (Circuit Breaker) — thiết bị bảo vệ quá dòng/ngắn mạch, ký hiệu hình chữ nhật có dấu gạch chéo
- Contactor — công tắc điện điều khiển bằng cuộn hút, ký hiệu vòng tròn có chữ K hoặc KM kèm số thứ tự
- Relay — tương tự Contactor nhưng dùng cho dòng điện nhỏ hơn, thường điều khiển tín hiệu chứ không trực tiếp điều khiển động cơ công suất lớn
- Terminal Block — điểm đấu nối trung gian, ký hiệu dạng dãy số đánh thứ tự (ví dụ X1:1, X1:2...)
Cách xác định dây nguồn và dây tín hiệu
Trong hầu hết bản vẽ theo chuẩn công nghiệp, dây nguồn (Power) thường vẽ ở phần trên hoặc bên trái sơ đồ, có ký hiệu điện áp rõ ràng (ví dụ 220VAC, 24VDC). Dây tín hiệu Input/Output từ PLC thường vẽ tách riêng thành khu vực I/O, mỗi dây gắn nhãn địa chỉ tương ứng (ví dụ I:1/0 cho Input số 0 tại Slot 1, O:2/3 cho Output số 3 tại Slot 2) — đây chính là địa chỉ bạn sẽ dùng khi lập trình Tag trong Studio 5000.
Quy trình đọc 1 bản vẽ mới từ đầu
- Bước 1: Xem tổng quan sơ đồ nguyên lý để hiểu cấu trúc lớn: nguồn vào từ đâu, có bao nhiêu tủ, PLC nằm ở vị trí nào trong hệ thống
- Bước 2: Đối chiếu I/O List để biết PLC đang điều khiển những thiết bị gì (bao nhiêu Input cảm biến, bao nhiêu Output động cơ/van)
- Bước 3: Đi sâu vào sơ đồ đấu nối I/O để biết chính xác từng chân trên module tương ứng với thiết bị vật lý nào
- Bước 4: Đối chiếu với chương trình PLC thật (nếu có) để thấy rõ mối liên hệ giữa địa chỉ I/O trên bản vẽ và Tag trong Studio 5000
Đây là kỹ năng nền tảng trước khi học sâu về lập trình — nếu bạn chưa quen với PLC, có thể bắt đầu với bài PLC là gì? Lộ trình 7 ngày làm quen PLC Rockwell miễn phí trước khi đi sâu vào bản vẽ điện thực tế.
Bạn đã sẵn sàng cho bước tiếp theo
